قرص پروپرانولول ، موارد مصرف و عوارض جانبی آن
پروپرانولول یک مسدود کننده بتاست که برای درمان فشار خون بالا، ضربان قلب نامنظم، لرز و دیگر شرایط تجویز می شود. این دارو بعد از یک حمله قلبی استفاده می شود تا شانس زنده ماندن را بهبود بخشد. به علاوه پروپرانولول برای پیشگیری از بروز سردردهای میگرنی و درد قفسه سینه تجویز می شود. کاهش فشار خون از بروز سکته مغزی، حمله قلبی و مشکلات کلیوی پیشگیری می کند. پیشگیری از درد قفسه سینه می تواند توانایی فرد برای ورزش کردن را بهبود بخشد.
پروپرانولول با مسدود کردن عملکرد برخی مواد شیمیایی طبیعی در بدن (مانند اپی نفرین epinephrine) که بر روی قلب و عروق خونی تاثیر می گذارند، عمل می کند. این تاثیر ضربان قلب، فشار خون و فشار وارد شده به قلب را کاهش می دهد.
نام تجاری : Inderal
نام ژنریک : Propranolol
هشدار در مورد پروپرانولول
مصرف پروپرانولول را بدون مشورت پزشک متوقف نکنید. اگر مصرف دارو به طور ناگهانی متوقف شود، شرایط بیماری بدتر خواهد شد، به ویژه اگر دچار درد قفسه سینه یا بیماری قلبی هستید. اگر پزشک توصیه کرد داروی پروپرانولول مصرف نشود، بهتر است میزان مصرف دارو را به تدریج کم کرده و مصرف آن را به تدریج متوقف کنید.
چگونگی مصرف پروپرانولول
داروی پروپرانولول یک داروی خوراکی است که معمولا 2 تا 4 بار در روز و طبق دستور پزشک مصرف می شود.پروپرانولول را قبل از غذا مصرف کنید و اگر 4 بار در روز از آن مصرف می کنید، قبل از خواب. دارو را با قاشق مخصوص دارو اندازه گرفته و بخورید، از قاشق های غذاخوری استفاده نکنید چرا که استفاده از این قاشق ها باعث می شود اندازه دقیق دارو را از دست بدهید.
میزان مصرف دارو طبق شرایط پزشکی و چگونگی پاسخ به درمان تعیین می شود.
دارو را به طور منظم مصرف کنید تا بیشترین مزیت را از آن بگیرید. برای اینکه زمان مصرف دارو را فراموش نکنید، هر روز آن را در یک زمان خاص مصرف کنید. ادامه مصرف دارو حتی اگر حس می کنید خوب شده اید، مهم است.
پروپرانولول برای پیشگیری از درد قفسه سینه و میگرن مصرف می شود و نباید برای درمان درد قفسه سینه و میگرن بعد از اینکه بروز کرده اند استفاده شود. برای تسکین حملات ناگهانی از داروهای دیگر طبق دستور پزشک مصرف کنید (به عنوان مثال قرص های نیتروگلیسرین nitroglycerin زیر زبانی برای درد قفسه سینه و سوماتریپتان sumatriptan برای میگرن).
اگر از داروهای دیگری هم برای کاهش کلسترول خون استفاده می کنید (مانند کلستیرامین cholestyramine یا کلستیپول colestipol) پروپرانولول را حداقل یک ساعت قبل یا چهار ساعت بعد از این داروها مصرف کنید.
برای درمان فشار خون بالا ممکن است یک تا دو هفته طول بکشد تا دارو به طور کامل اثربخشی داشته باشد.
اگر شرایط بیماری شما بدتر شد (به عنوان مثال اندازه گیری فشار خون به طور منظم افزایش را نشان می داد، درد قفسه سینه ادامه پیدا کرد یا میگرن بیشتر از قبل اتفاق افتاد) به پزشک اطلاع دهید.
عوارض جانبی پروپرانولول
تا سازگار شدن بدن با دارو پروپرانولول عوارض زیر ممکن است رخ دهند:
- سرگیجه
- سبکی سر
- خستگی
- تهوع یا استفراغ
- دل درد
- تغییر در بینایی
- مشکل در خوابیدن
- رویاهای غیر عادی
اگر هر یک از عوارض ذکر شده ادامه پیدا کرده یا بدتر شدند، بلافاصله به پزشک مراجعه کنید.
پروپرانولول گردش خون به دست ها و پاها را کم می کند و باعث می شود در این قسمت ها احساس سرما کنید. سیگار کشیدن این تاثیر را بدتر می کند. در زمان مصرف داروی پروپرانولول لباس گرم بپوشید و از مصرف تنباکو اجتناب کنید.
به یاد داشته باشید که پزشک بعد از بررسی مزیت ها و خطرات مصرف این دارو آن را تجویز کرده است. بسیاری از مصرف کنندگان این دارو نیز هیچ عارضه ای مشاهده نمی کنند.
عوارض نادر اما خطرناک پروپرانولول
درصورت مشاهده هر یک از عوارض زیر که کمتر مشاهده می شوند، اما جدی هستند، بلافاصله به پزشک مراجعه کنید:
- آبی شدن انگشت های دست یا پا
- تغییرات خلقی (به عنوان مثال افسردگی )
- بی حسی یا خارش در دست ها یا پاها
- بدتر شدن علائم نارسایی قلب یا مشاهده علائم جدید مربوط به آن (از جمله تنگی نفس، التهاب پاها و مچ پاها، خستگی غیر عادی، افزایش وزن ناگهانی یا غیر عادی)
- ضربان قلب خیلی آهسته
- ضعف
- کاهش توانایی جنسی
- افزایش تشنگی یا افزایش ادرار
عوارض زیر نیز به ندرت بروز می کنند، اما خیلی خطرناک هستند:
- کبود شدن یا خونریزی بدن به راحتی
- علائم عفونت (به عنوان مثال تب و گلو درد مداوم)
- درد یا التهاب مفاصل
واکنش حساسیتی شدید به این دارو کم اتفاق می افتد. با این حال در صورت مشاهده علائم واکنش حساسیتی به داروی پروپرانولول بلافاصله به پزشک مراجعه کنید. علائم حساسیت به پروپرانولول عبارتند از:
- بثورات پوستی
- خارش یا التهاب (به ویژه در صورت، زبان و گلو)
- سرگیجه شدید
- مشکل تنفسی
موارد ذکر شده لیست کامل عوارض پروپرانولول نیستند، در صورت مشاهده هر نشانه ای که در بالا به آن اشاره نشد، به پزشک مراجعه کنید.
اقدامات احتیاطی در زمان مصرف پروپرانولول
قبل از مصرف پروپرانولول اگر به این دارو یا هر داروی دیگری حساسیت دارید، به پزشک خود اطلاع دهید. یا اگر به دیگر مسدود کننده های بتا (مانند متوپرولول metoprolol) حساسیت جدی نشان داده اید و یا هر حساسیت دیگری دارید، حتما به پزشک اطلاع دهید. این دارو ممکن است حاوی ترکیبات غیر فعال باشد که ممکن است باعث بروز واکنش های حساسیتی یا دیگر مشکلات شود.
قبل از مصرف داروی پروپرانولول سوابق پزشکی خود را به پزشک اطلاع دهید، به ویژه اگر دچار هر یک از مشکلات زیر هستید:
- مشکلات تنفسی مانند آسم، برونشیت، امفیزم
- نارسایی قلبی
- وجود مشکلات خاص در ریتم قلب، مانند برادی کاردی سینوسی*، سندروم ولف پارکینسون وایت* Wolff-Parkinson-White syndrome، انسداد قلب درجه دوم یا سوم atrioventricular block
- پرکاری تیروئید
- بیماری کلیوی
- بیماری کبد
- مشکل در گردش خون (به عنوان مثال بیماری نشانگان رینود* Raynaud's disease)
- نوع خاصی از تومور با نام فئوکروموسیتوما* pheochromocytoma
- اختلالات ذهنی و روحی مانند افسردگی
- بیماری خاص عضلانی یا عصبی مانند میاستنی گراویس* myasthenia gravis
- برادی کاری سینوسی :ضربان قلب طبیعی اما بسیار آهسته، 50 ضربه یا حتی کمتر در هر دقیقه.
- سندروم ولف پارکینسون وایت Wolff-Parkinson-White syndrome :گونهای نابهنجاری هدایت الکتریکی قلب است که در اثر آن برای هدایت امواج الکتریکی قلب، مسیری فرعی و غیرطبیعی بهوجود میآید. علت و موارد باعث بروز این بیماری، هنوز به درستی شناخته نشده، اما عوامل وراثت و زمینهٔ خانوادگی در ابتلا به بیماری مؤثر هستند.
- فئوکروموسیتوما pheochromocytoma :یک تومور نادر است که معمولاً در غدد آدرنال رخ میدهد. در این تومور افزایش ترشح کاتکولامینها (هورمونی که در پاسخ به استرس ترشح می شود) روی میدهد.
- میاستنی گراویس myasthenia gravis : یک اختلال خود ایمنی که در آن سیستم ایمنی به بافت های خود حمله می کند.
- نشانگان رینود Raynaud's disease : به کاهش چشمگیر جریان خون در رگهای دست یا پا که در نتیجه آن سرما و تغییر رنگ بروز می کند، نشانگان رینود گفته می شود.
واکنش شدید آلرژیک به پروپرانولول
قبل از هر گونه جراحی به پزشک یا دندانپزشک خود اطلاع دهید که در حال مصرف داروی پروپرانولول هستید.
اگر مبتلا به دیابت هستید، پروپرانولول ممکن است ضربان قلب بالای شما را که معمولا به خاطر افت قند خون احساس می کنید، پنهان کند. دیگر نشانه های افت قند خون عبارتند از سرگیجه و تعریق که تحت تاثیر این دارو قرار نمی گیرند.
به علاوه داروی پراپرونولول ممکن است کنترل قند خون را دشوار سازد. بنابراین به طور منظم فند خون خود را چک کنید و نتیجه را به پزشک اطلاع دهید. در صورت مشاهده علائم قند خون بالا، مانند افزایش تشنگی یا ادرار به پزشک اطلاع دهید. ممکن است لازم شود پزشک داروهای دیابت، برنامه ورزشی و رژیم غذایی شما را تنظیم کند.
پروپرانولول ممکن است باعث سرگیجه شود. الکل یا ماری جوانا سرگیجه را بدتر می کنند. در هنگام مصرف این دارو تا زمانی که به طور کامل هوشیار نشده اید، رانندگی نکنید و یا از دستگاه هایی که نیازمند هوشیاری هستند، استفاده نکنید.
برای کاهش خطر سرگیجه یا سبکی سر زمانی که از حالت دراز کشیده یا نشسته بلند می شوید، خیلی آهسه حرکت کنید.
شکل مایع داروی پروپرانولول ممکن است حاوی الکل باشد. اگر اعتیاد به الکل دارید یا مبتلا به بیماری کبد هستید، شکل مایع دارو را با احتیاط مصرف کنید. در مورد مصرف بی خطر دارو با پزشک خود مشورت کنید.
مصرف پروپرانولول در دوران بارداری
در دوران بارداری پروپرانولول تنها در صورت نیاز مصرف می شود. مادرانی که در دوران بارداری از داروی پروپرانولول استفاده می کنند، نوزادان آنها دارای وزن کم، قند خون کم یا ضربان قلب و تنفس آهسته هستند. در مورد خطرات و مزیت های دارو با پزشک خود مشورت کنید.
مصرف پروپرانولول در دوران شیردهی
پروپرانولول وارد شیر مادر می شود. در مورد مصرف این دارو در دوران شیردهی با پزشک مشورت کنید.
موضوع: قرص پروپرانولول ، موارد مصرف و عوارض جانبی آن
مطالب مرتبط:
نحوه مصرف و عوارض جانبی داروی کوئتیاپین
موارد مصرف داروی دگزامفتامین و عوارض جانبی آن
قرص کوازپام چیست و عوارض جانبی آن کدامند؟
موارد استفاده و عوارض جانبی قرص کلونازپام